RA-vervoerstool

Hoe vult u de tool in?

1. Stap 1 – Situatie en inhoud. Meestal: Vervoer over openbare weg, Radioactief materiaal en de fysische vorm. Kies Instrument of artikel alleen als de stof ingesloten zit in een apparaat of artikel: dan is UN 2911 mogelijk.
2. Stap 2 – Nucliden en activiteit (verplicht). De hoogste activiteit per collo tijdens het vervoer.
3. Stap 3 – Metingen. Het oppervlaktedosistempo en de afwrijfbare besmetting zijn verplicht; het dosistempo op 1 m geeft de TI. Buitenmaten zijn optioneel en geven een schatting en een afschermingsvoorstel.
4. Stap 4 en 5 – LSA en SCO. Alleen aanzetten bij bulkmateriaal (LSA) of een besmet voorwerp (SCO). Voor bronnen en radiofarmaca blijven ze uit.

Met alleen stap 1 en 2 krijgt u al de classificatie op activiteit. Pas met de metingen uit stap 3 zijn etiket, categorie, TI en een eventueel vrijgesteld collo definitief. Velden met verplicht zijn nodig voor een volledige uitkomst; optioneel mag leeg blijven. Bij elk veld geeft het ?-knopje uitleg.

Hoe leest u het resultaat?

• Vervoerskaart: classificatie, UN-nummer, etiket, TI en de belangrijkste ja/nee-vragen.
• Verwachte TI en afschermingsvoorstel: schatting op basis van Delacroix. Een indicatie: meten blijft verplicht.
• Aandachtspunten: wat ontbreekt, wat afwijkt of waar u op moet letten.
• Vervoersdocument en etiket: tekst om over te nemen; vul de velden tussen [ ] zelf in.
• Checklist: alle ADR-eisen die voor deze zending gelden, gegroepeerd naar wie ze regelt. De organisatie-eisen (veiligheidsadviseur, stralingsbeschermingsprogramma, managementsysteem) regelt u eenmalig.
• Rekenstappen: alle tussenresultaten om de uitkomst te controleren.

Waarom krijg ik zelden UN 2910 of 2911?

Een vrijgesteld collo mag maar weinig activiteit bevatten (tabel 2.2.7.2.4.1.2): voor vloeistoffen 10^-4 × A2, voor vaste stoffen 10^-3 × A2. Dat is bijvoorbeeld 400 MBq Tc-99m, 60 MBq F-18 of 70 MBq I-131 of Lu-177 in vloeibare vorm. Een gewone levering radiofarmaca (GBq) is daarom bijna altijd Type A (UN 2915). Daarnaast moet het oppervlaktedosistempo ≤ 5 µSv/h zijn en gemeten zijn. UN 2911 geldt alleen als u Instrument of artikel kiest; dan liggen de grenzen 10 tot 1000 keer hoger, en moet ook het dosistempo op 10 cm van het onverpakte instrument (≤ 0,1 mSv/h) zijn gemeten.

België, grensoverschrijdend vervoer en taal

Kies in stap 1 het land van vervoer. Het ADR is in Nederland en België gelijk; alleen de nationale eisen in de checklist verschillen (België: FANC-erkenning van de vervoerder, maandoverzicht, voormelding en vergunningen volgens het KB van 22 oktober 2017). Bij België gebruikt de Nederlandse bediening de Belgische termen. Het vervoersdocument gebruikt de officiële juiste vervoersnamen van het ADR in de gekozen taal; voor België is Frans een officiële ADR-taal. Bij internationaal vervoer moet het document ook in het Engels, Frans of Duits zijn (5.4.1.4.1).

De Engelse, Franse en Duitse vertaling van de bediening is zorgvuldig gemaakt maar nog niet door een moedertaalspreker nagelezen. De juiste vervoersnamen komen uit de officiële ADR-teksten.

Begrippen

A1 / A2

Activiteitsgrenzen per nuclide (tabel 2.2.7.2.2.1). A1 voor speciale toestand, A2 voor al het andere. Type A mag tot 1 × A1 of A2.

Vrijgestelde stof / zending

Onder de vrijgestelde concentratie of zendingsactiviteit: geen klasse 7 (wel nationale regels).

Vrijgesteld collo

UN 2908–2911: kleine hoeveelheid, oppervlak ≤ 5 µSv/h. Geen gevaarsetiketten, grote etiketten of oranje borden en geen opleidingscertificaat voor de bestuurder (S5). Wel toezicht op het voertuig (S21) en één brandblusapparaat van 2 kg (8.1.4.2); nationaal (NL): kennisgeving aan de ANVS (art. 4c Bvser).

Type A

Collo met volledige klasse 7-eisen (UN 2915, of UN 3332 bij speciale toestand).

Speciale toestand

In België: speciale vorm. Een gesloten bron of niet-verspreidbare vaste stof met geldig certificaat (2.2.7.2.3.3). Zonder certificaat: kies vast of vloeibaar.

Transportindex (TI)

Hoogste dosistempo op 1 m in mSv/h × 100, naar boven afgerond op 0,1; ≤ 0,05 wordt 0. Bij onverpakte LSA-I/SCO-I vermenigvuldigd met een factor voor de grootte van de lading (tabel 5.1.5.3.1).

Categorie

I-WIT, II-GEEL of III-GEEL (etiket 7A, 7B, 7C), op basis van TI en oppervlaktedosistempo; de hoogste telt.

Exclusief gebruik

In België: uitsluitend gebruik (1.2.1): gebruik van een voertuig door één afzender, waarbij alle laad-, los- en verzendhandelingen volgens de aanwijzingen van de afzender of de geadresseerde gebeuren. Verplicht bij TI > 10, oppervlak > 2 mSv/h, som TI in het voertuig > 50 (niet bij LSA-I), bij onverpakte LSA-I, bij onverpakte SCO-I (tenzij besmetting ≤ 10 × de definitie) en bij SCO-III. U regelt het met de vervoerder; op het document staat dan 'VERZENDING ONDER EXCLUSIEF GEBRUIK'.

S12

Alleen UN 2915/3332: bij ≤ 10 colli in de transporteenheid, som TI ≤ 3 en geen bijkomende gevaren is het opleidingscertificaat volgens 8.2.1 niet vereist; wel een passende opleiding, bevestigd met een door de werkgever verleend certificaat (8.2.3).

Hoog gevarenpotentieel

Radioactieve stoffen met een hoog gevarenpotentieel: activiteit per collo gelijk aan of hoger dan de grenswaarde van tabel 1.10.3.1.3 (voor de genoemde nucliden) of 3000 × A2 (overige). Beveiligingsplan verplicht (1.10.3.2).

LSA

Stoffen met geringe specifieke activiteit (LSA-I, -II, -III), vervoerd in een industrieel collo type IP-1, IP-2 of IP-3; vaste LSA-I mag onder voorwaarden onverpakt.

Kennisgeving (NL)

De ondernemer die radioactieve stoffen vervoert, doet uiterlijk 3 weken vooraf kennisgeving aan de ANVS (art. 4c Besluit vervoer splijtstoffen, ertsen en radioactieve stoffen), of een jaarkennisgeving. Dat geldt ook voor vrijgestelde colli. Een vergunning (art. 5) is nodig bij onder meer hoogactieve bronnen, Type B(M), speciale regeling en SCO-III.

SCO

Voorwerp met besmetting aan het oppervlak: niet-radioactief vast voorwerp (SCO-I, -II, -III).